Zien wat er in de interactie gebeurt
In een les gebeurt veel tegelijk. Je geeft uitleg, stelt vragen, reageert op leerlingen, houdt de groep in de gaten en maakt voortdurend kleine keuzes. Veel van dat handelen gaat vanzelf. Dat is ook logisch: tijdens het lesgeven is er nauwelijks ruimte om tegelijkertijd precies te bekijken wat je zelf doet, hoe een leerling daarop reageert en wat er daarna in de interactie gebeurt.
Videobeelden maken dat wel mogelijk.
Door een moment terug te kijken en te vertragen, wordt zichtbaar wat er daadwerkelijk gebeurt. Welke keuze maak je? Hoe reageert een leerling? Wat gebeurt er daarna? Welke patronen zie je terug?
Dat is voor mij de kracht van beeldcoaching.
Jouw vraag is het vertrekpunt
Een beeldcoachingstraject begint altijd met jouw eigen vraag.
Misschien wil je kijken naar de manier waarop leerlingen reageren op jouw uitleg. Misschien merk je dat je de aandacht wel hebt, maar dat het niet lukt om leerlingen zelfstandig aan het werk te houden. Misschien wil je onderzoeken in welke mate je hoge verwachtingen laat zien, hoe je feedback geeft of hoeveel ruimte je leerlingen geeft om zelf na te denken.
In een intakegesprek verkennen we waar jij naar wilt kijken. Vanuit die vraag bepalen we waar tijdens de opname de aandacht naar uitgaat.
Kijken naar de dagelijkse praktijk
Ik film tijdens een gewone les.
Geen speciaal voorbereide situatie en geen les die anders hoeft dan normaal. Juist de dagelijkse praktijk geeft informatie over hoe de interactie tussen jou en je leerlingen verloopt. Na de opname selecteer ik korte fragmenten die aansluiten bij jouw vraag. Die bekijken we samen in het coachingsgesprek. Door een fragment stil te zetten, terug te spoelen of nog eens te bekijken, ontstaat ruimte om veel preciezer te kijken dan tijdens de les zelf mogelijk is.
Beginnen bij wat werkt
In beeldcoaching kijken we niet alleen naar situaties die lastig zijn.
Juist momenten waarop iets goed gaat, zijn waardevol. Soms gebeurt er in een paar seconden iets wat tijdens de les nauwelijks opvalt: een vraag waardoor een leerling ineens gaat denken, een moment waarop je precies genoeg ruimte geeft of een reactie waardoor er rust ontstaat. Door zulke momenten terug te zien, wordt concreter wat je eigenlijk doet wanneer iets werkt.
Dat geeft een stevige basis om verder te kijken.
Onderzoeken zonder oordeel
Jezelf terugzien op beeld kan spannend zijn. Daarom vind ik veiligheid in een traject belangrijk.
De beelden zijn er niet om te bewijzen wat goed of fout is. Ze helpen om te onderzoeken wat er gebeurt. Soms zie je iets terug waar je tevreden over bent. Soms valt je juist iets op waar je tijdens de les geen aandacht voor had. Beide zijn waardevol. Het gesprek gaat steeds over begrijpen: wat gebeurde hier, welke keuzes maakte je en welke invloed had dat op het vervolg van de interactie?
Die manier van kijken maakt het makkelijker om nieuwsgierig te blijven naar je eigen handelen.
Van intentie naar zichtbaar gedrag
Als docent weet je vaak heel goed wat je wilt bereiken.
Je wilt leerlingen ruimte geven. Ze aan het denken zetten. Hoge verwachtingen laten zien. Rust bewaren. Eigenaarschap stimuleren. Goede feedback geven.
Videobeelden laten zien hoe die intenties zichtbaar worden in je handelen.
Soms zie je precies terug wat je wilde bereiken. Op andere momenten ontstaat er een verschil tussen wat je wilde doen en wat er uiteindelijk gebeurde.
Juist daar kan interessant onderzoek beginnen.
Wat maakte dat je op dat moment zo reageerde? Welke automatische keuze speelde mee? En wat zou er gebeuren als je een volgende keer iets anders probeert?
Kleine keuzes kunnen veel zichtbaar maken
Ontwikkeling hoeft niet altijd te beginnen bij grote veranderingen.
In de interactie zit veel in kleine momenten: iets langer wachten na een vraag, een leerling niet meteen helpen, een vraag teruggeven, anders reageren op een fout of juist eerder begrenzen. Door zulke momenten terug te kijken, wordt duidelijker welke invloed kleine keuzes hebben. Een volgende opname kan vervolgens laten zien wat er verandert wanneer je iets bewust anders probeert.
Zo ontstaat een traject waarin kijken, proberen en opnieuw kijken elkaar afwisselen.
Hoe een traject verloopt
Een beeldcoachingstraject bestaat uit:
- een intakegesprek waarin we jouw vraag verkennen;
- drie lesopnames;
- na iedere opname een coachingsgesprek aan de hand van korte videofragmenten;
- tussendoor ruimte om iets uit te proberen en in de volgende opname opnieuw te bekijken.
Zo ontstaat een traject waarin kijken, onderzoeken, uitproberen en opnieuw kijken elkaar afwisselen.
De drie opnames maken het mogelijk om ontwikkeling over meerdere momenten te volgen en steeds verder in te zoomen op wat voor jou relevant is.
Wat beeldcoaching oplevert
Beeldcoaching geeft je de mogelijkheid om met meer afstand naar je eigen les te kijken.
Je ziet concreter wat er gebeurt in de interactie, welke patronen zich herhalen en waar jouw handelen invloed heeft op het gedrag van leerlingen. Ook wordt zichtbaar wat al werkt en welke keuzes je bewust wilt blijven maken.
Dat maakt professionele ontwikkeling heel dichtbij: niet vanuit een algemene theorie over lesgeven, maar vanuit je eigen klas, je eigen leerlingen en je eigen handelen.
Beeldcoaching maakt zichtbaar wat tijdens het lesgeven gemakkelijk onzichtbaar blijft.
KENNISMAKEN
Benieuwd of beeldcoaching past bij jouw vraag of bij een docent binnen jouw school?
Neem gerust contact op. Dan bespreken we waar je naar wilt kijken en of beeldcoaching daarbij passend is.